KRITIKA SCIJENTIZMA I GRANICE REFLEKSIJE: HABERMAS I HAJDEGER

Apstrakt

Rad analizira Habermasovu tezu o poricanju refleksije u kontekstu kritike savremenog scijentizma i metafizike, dovodeći je u dijalog sa Hajdegerovim filozofskim projektom. Polazeći od tradicije Frankfurtske škole, pokazuje se da i filozofija i nauka dijele zajedničke pozitivističke pretpostavke, koje se ogledaju u nekritičkom prihvatanju predmetnosti i instrumentalne racionalnosti. Habermasov poziv na obnovu refleksije tumači se kao pokušaj prevazilaženja ovih ograničenja kroz kritičko i emancipatorsko mišljenje. Međutim, rad upućuje da se unutar Hajdegerovog pristupa problemu pozitivizma mogu iznaći stavovi koji ukazuju na radikalniji pristup navedenom problemu i to tako što je njima dovedena u pitanje sama refleksija, mišljenje i filozofija kao takva. Uzimajući u obzir Hajdegerov koncept zaborava bivstvovanja, čini se da se i poziv na obnovu refleksije već nalazi unutar pozitivističkog horizonta koji nominalno pokušava da prevaziđe. U radu ćemo razmotriti pitanje da li se unutar Hajdegerovih filozofskih polazišta zaista mogu iznaći stavovi koji su temeljniji od prethodno navedenih zahtjeva za radikalnom filozofskom samokritikom osnovnih principa mišljenja koju nalazimo kod predstavnika Frankfurtske škole.